Εισαγωγή στην Κοινωνική Πολιτική

Στο τέλος του εξαμήνου οι φοιτητές/τριες:

• Θα έχουν εξοικειωθεί με τους κυριότερους προβληματισμούς αναφορικά με την έμφυλη διάσταση της κοινωνικής πολιτικής
• Θα εμβαθύνουν στην κατανόηση της έμφυλης διάστασης των κοινωνικών πολιτικών μέσω της εξέτασης επιμέρους τομέων παρέμβασης τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο
• θα χρησιμοποιούν επαρκώς τις βασικές βιβλιογραφικές πηγές

• Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
• Ικανότητα αποτίμησης θεωριών
• Σεβασμός στη διαφορετικότητα και την πολυπολιτισμικότητα
• Ευαισθησία σε θέματα φύλου
• Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

Συνοπτική Περιγραφή

Το μάθημα εξετάζει την έμφυλη συγκρότηση της κοινωνικής πολιτικής με στόχο τη διερεύνηση και κατανόηση του διαφορετικού τρόπου διαμόρφωσης και επίδρασης των πολιτικών στη ζωή ανδρών και γυναικών. Εισαγωγικά, εξετάζει τις φεμινιστικές προσεγγίσεις και την κριτική για το κράτος πρόνοιας, καθώς και την προβληματική της διαθεματικότητας με στόχο την ανάδειξη των πολλαπλών ανισοτήτων. Στη συνέχεια, παραδοσιακά πεδία άσκησης κοινωνικής πολιτικής (μεταξύ των οποίων η αγορά εργασία και η κοινωνική ασφάλιση) εξετάζονται υπό το πρίσμα του φύλου, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο οι αντιλήψεις σχετικά με τα κυρίαρχα ή «επιθυμητά» πρότυπα φύλου και οι έμφυλες ιεραρχίες στην οικονομία, την οικογένεια, την κοινωνία επηρεάζουν, την επιλογή των πεδίων παρέμβασης, καθώς και τη διαμόρφωση και την αξιολόγηση των πολιτικών. Εξετάζονται επίσης «νεότερα» πεδία, όπως αυτό της βίας κατά των γυναικών (που αφορά τόσο την οικογένεια όσο και το χώρο εργασίας), όπως και οι έμφυλες επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και πιο πρόσφατα της πανδημίας. Παρουσιάζονται τέλος κριτικά οι ευρωπαϊκές και εθνικές πολιτικές.  
 

Θεματικές Ενότητες

• Εισαγωγή- Φύλο και Κοινωνική Πολιτική
• Έμφυλα καθεστώτα ευημερίας και φεμινιστικές κριτικές του κράτους πρόνοιας
• Φύλο- Φτώχεια-Ανισότητες
• Φύλο και Αγορά Εργασίας
• Το φύλο στην ανώτατη εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία 
• Κοινωνική Ασφάλιση και Φύλο
• Φροντίδα, Οικιακή Εργασία, Υποδομές
• Φύλο και Μετανάστευση
• Βία κατά των γυναικών
• Η διάσταση του φύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση
• Πολιτικές για το φύλο στην Ελλάδα

1. (μικρής έκτασης) Εργασία (20% συνολικής βαθμολογίας) Υποβολή 7η-8η εβδομάδα μαθημάτων. 

Τα κριτήρια αξιολόγησης αφορούν την ικανοποιητική ανάπτυξη και κριτική ανάλυση του υπό εξέταση θέματος, την ορθή χρήση ορολογίας, την ικανότητα αναζήτησης και αξιοποίησης βιβλιογραφικών πηγών.

2. Τελική Γραπτή Εξέταση (80% συνολικής βαθμολογίας.

Τα κριτήρια αξιολόγησης της τελικής εξέτασης αφορούν την κατανόηση βασικών εννοιών, την ορθή χρήση ορολογίας και την επίδειξη ενός βασικού επιπέδου κριτικής ανάλυσης για την απάντηση σε συγκεκριμένα ερωτήματα

Οι φοιτητές Erasmus αξιολογούνται στην αγγλική.

Αναλυτικές οδηγίες αναρτώνται στην ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος

Βασική Βιβλιογραφία (Εύδοξος)

(1) Στρατηγάκη, Μ. (2021) Πολιτικές Ισότητας των Φύλων. ΟΗΕ, Ευρωπαϊκή Ένωση, Ελλάδα, Αλεξάνδρεια 
(2) Πετράκη, Μ., Στρατηγάκη, Μ. (2022) (επιμ.) Εισαγωγή στις σπουδές φύλου, Θεωρία και Έρευνα στις Κοινωνικές Επιστήμες, Αθήνα, Αλεξάνδρεια.

Πρόσθετη Βιβλιογραφία

(3) Καλαντίδης, Α., Μαντούβαλου, Μ., Μίχα, Ε., Στρατηγάκη, Μ. (2023) (επιμ.) Έμφυλες προσεγγίσεις στη μελέτη της πόλης, Αθήνα, Εκδόσεις Νήσος.
(4) Λεοντσίνη, Μ. (2022) Μονοπάτια του Φύλου και της Σεξουαλικότητας, Αθήνα, Gutenberg.
(5) Στρατηγάκη, Μ. (2007) Το φύλο της κοινωνικής πολιτικής, Μεταίχμιο.
(6) Lorde, A. (2023) Sister Outsider, Αθήνα, Εκδόσεις Κείμενα
(7) Shaver, S. (2020) Handbook on Gender and Social Policy, Edward Elgar Publishing.

https://eclass.uop.gr/courses/3610/